BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM TẠI BẾP ĂN TẬP THỂ TRƯỜNG HỌC
Thực hiện kế hoạch số 259/KH-UBND ngày 14 tháng 9 năm 2026 của Ủy ban nhân dân phường Thành Nhất về việc triển khai công tác phòng chống ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn tập thể trên địa bàn phường năm 2026. Nhằm chủ động phòng ngừa, kiểm soát chặt chẽ nguy cơ, không để xảy ra ngộ độc thực phẩm (NĐTP) tại bếp ăn tập thể trường học trên địa bàn.
An toàn thực phẩm trong trường học là một trong những nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi bữa ăn tại trường không chỉ cung cấp dinh dưỡng, giúp học sinh phát triển thể chất và trí tuệ mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe của các em.
Hình ảnh minh họa
Đặc biệt, đối với các trường học có tổ chức bếp ăn tập thể, nếu thực phẩm không bảo đảm an toàn, quá trình chế biến không đúng quy định hoặc không kiểm soát tốt nguồn nguyên liệu thì nguy cơ xảy ra ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm là rất lớn.
Vì vậy, Trạm Y tế phường Thành Nhất tuyên truyền một số nội dung nhằm nâng cao trách nhiệm của nhà trường, người trực tiếp chế biến thực phẩm, giáo viên, phụ huynh và học sinh trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.
1. Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng
Nhà trường và đơn vị cung cấp suất ăn phải lựa chọn các cơ sở cung cấp thực phẩm có uy tín, bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm.
Thực phẩm đưa vào trường phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng, bảo đảm chất lượng và được bảo quản phù hợp.
Không sử dụng các loại thực phẩm:
- Không rõ nguồn gốc, xuất xứ;
- Ôi thiu, dập nát, biến đổi màu sắc, mùi vị;
- Hết hạn sử dụng;
- Không bảo đảm điều kiện bảo quản;
- Không có hồ sơ, chứng từ cần thiết theo quy định.
- Đối với thực phẩm tươi sống, cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng ngay từ khâu tiếp nhận; đối với thực phẩm bao gói sẵn cần kiểm tra nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và tình trạng bao bì.
2. Bảo đảm vệ sinh trong quá trình chế biến
Bếp ăn tập thể phải được bố trí phù hợp, bảo đảm nguyên tắc một chiều, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã qua chế biến.
Cần thực hiện nghiêm túc các yêu cầu:
- Khu vực chế biến phải sạch sẽ, thông thoáng;
- Dụng cụ chế biến thực phẩm sống và thực phẩm chín phải được sử dụng, vệ sinh phù hợp;
- Thực phẩm sau khi chế biến phải được che đậy, bảo quản hợp vệ sinh;
- Không để thực phẩm sống tiếp xúc với thực phẩm chín;
- Thường xuyên vệ sinh bàn, sàn, tường, dụng cụ và khu vực chế biến;
- Bảo đảm nguồn nước sử dụng trong chế biến thực phẩm đạt yêu cầu.
Đặc biệt lưu ý: Không sử dụng tay chưa được vệ sinh để tiếp xúc trực tiếp với thức ăn đã chín hoặc thức ăn dùng ngay.
3. Người trực tiếp chế biến thực phẩm phải bảo đảm vệ sinh cá nhân
Người trực tiếp chế biến, chia suất ăn phải thực hiện tốt vệ sinh cá nhân.Trước khi chế biến và chia thức ăn cần rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch.
Nhân viên bếp cần:
- Mặc trang phục bảo hộ phù hợp;
- Giữ móng tay ngắn, sạch;
- Không đeo trang sức khi chế biến thực phẩm;
- Che tóc và sử dụng khẩu trang khi cần thiết;
- Không hút thuốc, khạc nhổ trong khu vực chế biến;
- Không tham gia chế biến, chia thức ăn khi đang mắc bệnh hoặc có dấu hiệu có thể gây mất an toàn thực phẩm.
4. Thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Đây là nội dung rất quan trọng đối với bếp ăn tập thể trường học.
Nhà trường cần thực hiện kiểm thực ba bước, gồm:
- Bước 1: Kiểm tra trước khi nhập thực phẩm.
Kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, tên thực phẩm, số lượng, chất lượng, tình trạng thực phẩm, điều kiện bảo quản và các thông tin liên quan.
- Bước 2: Kiểm tra trong quá trình chế biến.
Theo dõi nguyên liệu, thực phẩm trong quá trình sơ chế, chế biến; kiểm soát
điều kiện vệ sinh và nguy cơ nhiễm chéo.
- Bước 3: Kiểm tra trước khi ăn.
Kiểm tra món ăn trước khi phục vụ học sinh, bao gồm cảm quan, việc bảo quản, chia suất và các điều kiện bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, cần thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định, bảo đảm mẫu lưu được bảo quản phù hợp, ghi chép đầy đủ thông tin để phục vụ việc truy xuất và xử lý khi có sự cố về an toàn thực phẩm.
5. Không để xảy ra nhiễm chéo thực phẩm
Nhiễm chéo là một trong những nguyên nhân thường gặp làm thực phẩm đang an toàn bị nhiễm vi sinh vật hoặc các tác nhân gây bệnh.Do đó cần:
- Thực phẩm sống → sơ chế riêng → chế biến riêng → bảo quản riêng → chia thức ăn chín riêng.
- Dụng cụ, dao, thớt, khay, hộp đựng thực phẩm cần được vệ sinh đúng cách và sử dụng phù hợp cho từng loại thực phẩm.
- Thức ăn đã nấu chín phải được bảo vệ khỏi bụi bẩn, côn trùng và các nguồn gây ô nhiễm.
6. Kiểm soát thời gian và nhiệt độ bảo quản thức ăn
Sau khi chế biến, thức ăn cần được bảo quản phù hợp, không để ở điều kiện môi trường quá lâu làm tăng nguy cơ phát triển của vi sinh vật gây bệnh.
Nhà trường cần chú ý:
- Bảo quản lạnh đối với những thực phẩm cần bảo quản lạnh;
- Bảo quản nóng đối với thức ăn cần giữ nóng;
- Không sử dụng thực phẩm đã có dấu hiệu hư hỏng;
- Không để thức ăn chín lẫn với thực phẩm sống;
- Thường xuyên kiểm tra tình trạng hoạt động của tủ lạnh, tủ bảo quản và các thiết bị liên quan.
7. Chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm
Ngộ độc thực phẩm có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân như thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật, độc tố, hóa chất hoặc do quá trình chế biến, bảo quản không bảo đảm.
Các biểu hiện thường gặp của ngộ độc thực phẩm có thể bao gồm:
- Đau bụng;
- Buồn nôn, nôn;
- Tiêu chảy;
- Đau đầu;
- Chóng mặt;
- Sốt;
- Mệt mỏi.
- Khi phát hiện nhiều học sinh hoặc giáo viên, nhân viên cùng có các triệu chứng bất thường sau khi ăn cùng một loại thực phẩm, không được chủ quan.
Nhà trường cần nhanh chóng:
- Báo ngay cho cơ sở y tế và cơ quan có thẩm quyền;
- Đưa người có triệu chứng đến cơ sở y tế để được khám, xử trí;
- Không tự ý sử dụng thuốc hoặc các biện pháp xử trí không phù hợp;
- Bảo quản các mẫu thức ăn, thực phẩm còn lại và các thông tin liên quan để phục vụ điều tra;
- Phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xác định nguyên nhân và xử lý sự cố.
8. Trách nhiệm của nhà trường
Ban Giám hiệu nhà trường cần xác định công tác bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ thường xuyên và phải được kiểm soát từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận thực phẩm, sơ chế, chế biến, chia suất, bảo quản đến khi học sinh sử dụng bữa ăn.
Nhà trường cần phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân; thường xuyên kiểm tra, giám sát bếp ăn; kịp thời phát hiện và khắc phục những nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đồng thời, cần phối hợp với Trạm Y tế và các cơ quan chuyên môn trong công tác tuyên truyền, tập huấn kiến thức, kiểm tra, giám sát và phòng chống ngộ độc thực phẩm.
9. Thông điệp tuyên truyền
Để bảo vệ sức khỏe học sinh, mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và người trực tiếp chế biến thực phẩm hãy cùng thực hiện:
- “Ăn chín, uống sôi – bảo đảm an toàn thực phẩm vì sức khỏe học sinh.”
- “Thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng – bữa ăn học đường an toàn.”
- “Bếp ăn sạch – thực phẩm an toàn – học sinh khỏe mạnh.”
- “Không để thực phẩm sống tiếp xúc với thực phẩm chín – chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.”
- “Kiểm soát an toàn thực phẩm từ đầu vào – bảo vệ sức khỏe học sinh từ mỗi bữa ăn.”
-“Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học – vì sức khỏe và tương lai của trẻ em
Nguyễn Thị Hoài Nhi- Khoa phòng bệnh ATTP, Trạm Y tế phường Thành Nhất
