HUẤN LUYỆN AN TOÀN, VỆ SINH LAO ĐỘNG - NỀN TẢNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC AN TOÀN
Hình minh họa: Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk tổ chức lớp huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động tại Bệnh viện Đa khoa Buôn Hồ năm 2025
(Nguồn ảnh: Báo Đắk Lắk điện tử)
Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, công tác an toàn, vệ sinh lao động ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững. Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 là cơ sở pháp lý quan trọng quy định toàn diện về quyền, nghĩa vụ của người lao động, người sử dụng lao động và trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Công tác huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là một trong những biện pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa rủi ro, bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe cho người lao động trong quá trình làm việc. Trong điều kiện hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng phát triển với nhiều ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, việc thực hiện đầy đủ quy định pháp luật về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.
Theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động trước khi tuyển dụng, khi chuyển đổi công việc hoặc khi thay đổi máy, thiết bị, công nghệ có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Đồng thời, người lao động chỉ được làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động sau khi đã được huấn luyện và cấp chứng nhận theo quy định.
Thực tiễn cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng xảy ra đều có nguyên nhân xuất phát từ việc người lao động chưa được huấn luyện đầy đủ hoặc không tuân thủ quy trình, biện pháp làm việc an toàn. Một số đơn vị còn thực hiện công tác huấn luyện mang tính hình thức, nội dung chưa sát thực tế, chưa chú trọng kỹ năng nhận diện nguy cơ và xử lý tình huống phát sinh tại nơi làm việc. Đây là những tồn tại cần được khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Để triển khai hiệu quả công tác huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của người đứng đầu về vai trò, ý nghĩa của công tác an toàn, vệ sinh lao động; xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục gắn với hoạt động quản lý, điều hành và phát triển nguồn nhân lực. Việc đầu tư cho công tác huấn luyện không chỉ nhằm tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại về con người, tài sản và chi phí phát sinh do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Bên cạnh đó, nội dung huấn luyện cần được xây dựng phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vị trí việc làm và đặc thù ngành nghề sản xuất. Theo quy định hiện hành, công tác huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động được phân thành nhiều nhóm đối tượng khác nhau như người quản lý, người làm công tác an toàn, vệ sinh lao động, người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, người lao động trực tiếp và người làm công tác y tế tại cơ sở. Việc phân nhóm giúp bảo đảm nội dung huấn luyện có trọng tâm, phù hợp với chức trách, nhiệm vụ và mức độ rủi ro của từng đối tượng.
Ngoài việc trang bị kiến thức pháp luật, công tác huấn luyện cần chú trọng kỹ năng thực hành, diễn tập phương án xử lý sự cố, kỹ năng sơ cứu, cấp cứu tai nạn lao động và khả năng nhận diện các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc. Các đơn vị cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, mô hình trực quan, video mô phỏng tình huống thực tế nhằm nâng cao hiệu quả tiếp thu của người học. Song song với đó, cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là hành vi tổ chức huấn luyện không đúng quy định hoặc sử dụng người lao động chưa được huấn luyện an toàn lao động. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, xây dựng văn hóa an toàn lao động trong cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Có thể khẳng định rằng, huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là giải pháp phòng ngừa tai nạn lao động mang tính căn cơ, lâu dài và hiệu quả nhất. Việc thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định của pháp luật về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động, ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.
Nguyễn Hoàng Thanh Phúc - Chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội
